Handvatten voor de Eerste-Communie voorbereiding

1. Vertrouwd maken
 
Een mini-theologie van de Eucharistie aan kinderen meegeven is niet de bedoeling. Kinderen leren hoe ze moeten gaan of staan bij de Eucharistie mag je geen catechese noemen. Ze bieden beide geen aanzet om te komen tot een gelovige levenshouding en kerkelijke betrokkenheid. Wat met kinderen op de leeftijd van ongeveer 8 jaar mogelijk is (meestal met de omstandigheid van een lage kerkbetrokkenheid) is hen vertrouwd maken met de viering van de Eucharistie en met de vierende gemeenschap. Ze zullen op z'n minst gevoel moeten krijgen voor de grote waarde die de kerkgemeenschap aan de Eucharistie hecht en aan de verbondenheid met Jezus en God die erin gevierd wordt. Het Brood van de Eucharistie moet niet alleen 'heilig' genoemd worden, maar ook als 'het heilige' behandeld moeten worden.

2. Lang lopend en gekoppeld aan de geloofsgemeenschap
 
Vertrouwd maken doe je niet in een week, ook niet in een paar weken. Vertrouwd maken is altijd een proces van gewennen en ingroeien. In een lang proces zal de gewenning en het ingroeien moeten geschieden in en samen met de vierende geloofsgemeenschap. Enkele bijeenkomsten als stoomcursus voldoen niet, een cursus alleen in de school evenmin.

3. Omgeving van het kind erin betrekken
 
Een kind raakt nooit vertrouwd als zijn omgeving er niet in betrokken wordt. Het gezin (dus ook de ouders) moet in het hele proces betrokken worden. Als de catechese beperkt wordt tot de eerste communicant zal gewennen en ingroeien niet kunnen geschieden.

4. Het kind leert door 'afkijken'
 
We snappen allemaal dat geen kind voetballen kan leren als het nog nooit iets van voetballen heeft gezien. Zo zal geen kind Eucharistie leren vieren als het dat niet heeft kunnen afkijken van papa en mama en van een vierende gemeenschap. Een kind leert vooral door 'het van anderen afkijken'. Aanwezigheid bij de viering van de Eucharistie moet dan ook wezenlijk onderdeel zijn van de voorbereiding. Het kind moet 'iets' gaan voelen.

5. Aan de hand van geloofsverhalen
 
Het gaat bij de Eucharistie niet om zomaar een groep mensen, maar om een groep gelovige mensen, die samen hun geloof vieren. Kinderen moeten binnengeleid worden in die vierende geloofsgemeenschap en haar geloof. Van oudsher gebeurt dat door het doorvertellen van de geloofsverhalen. Bovendien deelt de gemeenschap het geloof met elkaar ook door het voorlezen van die geloofsverhalen. Ze zijn dus bij uitstek geschikt bij de voorbereiding op de Eerste Communie.

6. Afwisseling catechese en vieringen
 
In de voorbereiding moeten we er rekening mee houden dat kinderen worden voorbereid op een viering. Een project dat alleen catechesemomenten kent en de vierende elementen achterwege laat, slaat iets belangrijks over. Een goede voorbereiding vraagt om het binnenleiden van kinderen in het vieren van het geloof. Ze moeten ervaren hoe een gemeenschap haar geloof viert, wat er bij een viering hoort, wat er gebeurt en wie ons nodigt voor de viering.

7. Recht doen aan het geloof in de Eucharistie
 
Eucharistie vieren is geen 'broodje breken broodje halen', is niet 'samen aan tafel', is geen rituele uiting van onze gevoelens en overtuigingen. Eucharistie is het sacrament van Gods aanwezigheid bij mensen, is broederlijk delen zoals God dat doet, is deelnemen aan de dynamiek van Gods heil omdat je deelt in de zelfgave van Christus en zijn opstanding ten leven. Allemaal theologische taal die we kunnen samenvatten in een paar woorden: Eucharistie is het vieren van Gods nabijheid, de hele geschiedenis door, door Jezus te gedenken in het teken van het Avondmaal. We kunnen met kinderen spreken over Gods voortdurende nabijheid door steeds opnieuw te vertellen hoe God met de mensen meegaat. We kunnen spreken over de aanwezigheid van Christus in de Eucharistie door steeds te herhalen dat je aan het brood kunt zien dat God bij mensen is.

8. Geen aspecten ontkennen
 
De voorbereiding zal geen van de aspecten van de Eucharistie mogen ontkennen. Er moet recht gedaan worden aan de grondbeginselen van ons geloof in de Eucharistie. Daarbij mogen traditie en kinderlijke aanpassing elkaar niet bestrijden. Dat wil niet zeggen dat alles wat onze geloofstraditie biedt ook verteld moet worden. Maar wát er verteld wordt moet de andere aspecten niet uitsluiten of onmogelijk maken, opdat ook na de Eerste Communie kinderen verder kunnen groeien tot een volwassen geloof in de Eucharistie.

Ellen Kleinpenning

< terug <